4 stycznia 2006 r. wchodzą w życia ustalenia Dyrektywy Europejskiej 2002/91/WE z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Dyrektywa zobowiązuje kraje członkowskie do aktywnej promocji poprawy standardu energetycznego budynków w obrębie państw Wspólnoty poprzez egzekwowanie obowiązku:

1) posiadania świadectw energetycznych przez określone rodzaje budynków nowowznoszonych, modernizowanych, sprzedawanych i wynajmowanych oraz sprzedawane i wynajmowane lokale mieszkalne (np. w budynkach użyteczności publicznej lokale mieszkalne dla nauczycieli czy personelu szpitalnego znajdujące się w części mieszkalnej budynku),

2) wykonywania okresowych kontroli kotłów i systemów klimatyzacji,

3) wykonania jednorazowej kontroli instalacji ogrzewczych, w których pracują kotły starsze niż 15 lat. Spełnianie obowiązków nałożonych Dyrektywą należy realizować, zgodnie z ustaleniem art.1, przy uwzględnieniu krajowych warunków klimatycznych oraz wymagań klimatu wewnętrznego, a także rachunku ekonomicznego. Powyższe obowiązki dotyczą zasobów budowlanych bez względu na ich położenie, a więc zarówno na obszarach miejskich, jaki i wiejskich.

Świadectwo energetyczne jest dokumentem przygotowywanym przez specjalistę, niezależnego eksperta – według proponowanych rozwiązań legislacyjnych - przez licencjonowanego audytora energetycznego, ważnym 10 lat.

Świadectwo energetyczne jest sporządzane na podstawie oceny energetycznej, polegającej na określeniu zintegrowanej charakterystyki energetycznej, na podstawie, której następuje przyporządkowanie budynkowi klasy energetycznej. Podstawą do sporządzenia zintegrowanej charakterystyki jest charakterystyka energetyczna budynku określona w projekcie budowlanym dla budynku nowowznoszonego, a dla budynku istniejącego, jeśli brak jest dla niego dokumentacji projektowej - wyznaczana w w wyniku inwentaryzacji. Charakterystyka energetyczna jest to zbiór danych i wskaźników energetycznych budynku dotyczących obliczeniowego zapotrzebowania budynku na energię na cele c.o., c.w.u., wentylacji i klimatyzacji, a w przypadku budynku użyteczności publicznej także oświetlenia. Dla określenia zintegrowanej charakterystyki energetycznej przyjęto metodę odnoszenia cech ocenianego budynku do cech budynku referencyjnego, czyli budynku, który spełnia aktualne wymagania stawiane budynkom. Dane ilościowe charakterystyki energetycznej porównuje się bowiem z danymi określonymi dla budynku referencyjnego (porównawczego). Charakterystyka energetyczna ocenianego budynku i jej porównanie z danymi określonymi dla budynku referencyjnego są podstawą obliczania wskaźnika zintegrowanej charakterystyki, a z kolei wskaźnik wyznacza klasę energetyczną budynku, przy czym dla budynku referencyjnego przyjmuje się wskaźnik równy 1.

Standard budynku referencyjnego tzw. standard podstawowy ( warunki techniczne zostały zdefiniowane na poziomie wymagań minimalnych) opisany został i uzupełniony będzie w nowelizowanych przepisach techniczno-budowlanych tj. rozporządzeniu ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz doprecyzowany w projekcie rozporządzenia w sprawie zakresu i form świadectw energetycznych: dla budynku i lokalu mieszkalnego. Przewiduje się 7 klas energetycznych dla budynków od A do G . O przynależności budynku do odpowiedniej klasy energetycznej decyduje wartość zintegrowanego wskaźnika charakterystyki energetycznej . Poniższa tabela ilustruje zakresy przyjęte dla poszczególnych klas wartości zintegrowanego wskaźnika charakterystyki energetycznej.

Świadectwo jest przygotowywane w formie pisemnej oraz elektronicznej. Elektroniczna forma ma umożliwiać spełnienie obowiązku rejestracji wszystkich wystawianych świadectw energetycznych dla budynków w krajowym rejestrze świadectw.

Działania budowlane przeprowadzane w okresie ważności świadectwa, mające wpływ na zmianę jego charakterystyki energetyczne, skutkują koniecznością przygotowania nowego świadectwa, potwierdzającego dokonane w nim zmiany energetyczne. Jeśli po 10 – latach ważności świadectwa w budynku/lokalu mieszkalnym nie dokonano, żadnych modernizacji zadaniem audytora energetycznego jest potwierdzić jego aktualność i przedłużyć ważność na kolejne 10 lat. Uaktualnienie świadectwa nie powinno wiązać się z kosztami , które właściciel lub zarządca budynku musi ponieść przy zlecaniu świadectwa, będzie to jedynie symboliczna opłata. Świadectwo jest wystawiane dla budynku/lokalu nie jest związane z jego właścicielem czy nabywcom. Świadectwo stanowić ma, zgodnie ze zmianami wprowadzanymi do ustawy Prawo budowlane załącznik do książki obiektu budowlanego. Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej określi, w drodze rozporządzenia, sposób sporządzania, szczegółowy zakres i wzory świadectw dla budynku i lokalu mieszkalnego, metodę określania zintegrowanej charakterystyki energetycznej oraz sposób określania klasy energetycznej budynków i lokali mieszkalnych, mając na uwadze przede wszystkim możliwość ich kontroli oraz rejestracji świadectw energetycznych budynków w rejestrze (centralnym-krajowym) świadectw energetycznych dla budynków.

Świadectwa energetycznego dla konkretnego budynku nie może przygotowywać jego projektant, kierownik budowy czy zarządzający tym budynkiem, a także jego właściciel. Wprowadzany do projektu ustawy o systemie oceny energetycznej budynków zakaz ma na celu wyeliminowanie zagrożenia nieobiektywności i niezależności oceniających budynek, a także podyktowany jest potrzebą zachowania właściwych postaw etyczno-moralnych.